Terug naar modelvliegen  Staart van de Raket Contact

 

Hier het verhaal van het kielvlak en het richtingroer. Geen correcte WTB tekening, ik weet het. Voldoet voor dit project uitstekend. Hoe ik de afmetingen vastgesteld heb? Pure fantasie!

 

 

 

Het kielvlak en het richtingroer worden gebouwd op een piepschuim (Q-cell) bedje vanwege het symmetrische profiel. De getekende profielen print ik uit en lijm ik op 1,5 mm vliegtuigtriplex.

 

 

 

Met behulp van een gloeidraad snij ik het schuim op maat.

 

 

 

 

 

 

Netjes haaks werken.

 

 

 

Hier 2 blokken Q-cell. Een linker- en een rechterhelft. Waarom 2 helften? En is toch genoeg om op te bouwen? Nee, ik heb besloten om de indekking (huid) van het kielvlak als sandwichconstructie te bouwen.

 

 

 

Uitzagen van de snijmallen uit 1,5 mm vliegtuigtriplex met figuurzaagje 0 (= 13 tanden per cm).

WTB wet: minimaal 2 tandjes moeten het materiaal raken! Ook nog educatief!

 

 

 

Goed glad schuren, want als de gloeidraad achter een haakje blijft hangen zie je dat direct terug in het gesneden oppervlak.

 

 

 

Met dubbelzijdig plakband worden de malletjes tegen het schuim bevestigd. De gewichten voorkomen verschuiven tijdens het snijden. Altijd eerst met de onderkant beginnen. Je snijdt ca. 1 mm weg (eigenlijk moet je dit precies weten). De kern "valt" dan 1 mm omlaag tegen de negatieve vorm aan. Als het goed is hou je hier rekening mee bij het bepalen van de snijcontour!

 

 

 

Klemmetje zo dicht mogelijk bij de malletjes. Het schuim koelt de draad. Buiten het schuim is er geen koeling en kan de draad breken of in de malletjes inbranden.

 

 

 

Prima gelukt, maar dit was ook niet de eerste keer in mijn leven.

 

 

 

De bedjes bekleed ik met 0,6 mm perspex. Glad oppervlak in de juiste vorm.

Maylar vind ik voor deze toepassing te flexibel.

 

 

 

Met dubbelzijdig plakbland plak ik het perspex op de Q-cell.

 

 

 

Balsa voor linker en rechter helft van het kielvlak. Is 1,5 mm dik.

 

Info achteraf: 1 mm is genoeg. Voor het gewicht kun je Rohacell overwegen (weegt 1/3e van balsa), maar dat is kostbaar spul. Wellicht is 1 mm uit schuim te snijden met een programmeerbare snijmachine. Is mij nog onbekend terrein.

 

 

 

49 gram per vierkante meter glasdoek voor de eerste laag tegen het perspex.

 

 

 

Koolstofmat. Gewicht per vierkante meter weet ik niet meer, maar het zou wel 80 - 90 gr/m2 kunnen zijn. Uiteraard diagonaal uitgesneden voor het kielvlak, want er komt een aparte hoofdligger in.

 

 

 

80 gram per vierkante meter glasdoek voor de laag aan de binnenkant.

 

 

 

Uit nieuwsgierigheid even het gewicht bepaald vr het lakken.

3 gram per helft. Ook al speelt het gewicht voor dit model niet zo'n rol.

 

 

 

Bootlak verdund met thinner. Ruikt als spanlak en verwerkt als spanlak. Beide kanten zijn gelakt om te voorkomen dat het balsa als een spons de epoxy absorbeert.

 

 

 

Om te voorkomen dat de boel krom gaat tijdens het vaccuum trekken lijm ik hier 2 MDF platen van 15 mm dik tegen het Q-cell.

 

 

 

Insmeren met houtlijm.

 

 

 

24 uur in de pers.

 

 

 

Lang geleden dat ik met vaccuum gespeeld heb. Ik heb 3 zelfgemaakte aansluitingen tot mijn beschikking en ik weet niet meer welke het beste functioneerde. Dat wordt testen.

 

 

 

De vaccuumpomp. In deze kist zitten 2 koelkastpompen die gekoeld worden met een ventilator. Vanwege de ventilator zit er dus ook een voeding in. Goed voor 23 kilo.

 

 

 

Manometer, n Festo aanzuig aansluiting, twee Festo perslucht aansluitingen, en de drukwacht.

 

 

 

Onderdruk is traploos instelbaar net als de hysterese.

Zodra de ingestelde waarde is bereikt gaat het lampje aan en beide pompen uit.

 

 

 

Het systeem na al die jaren even testen. Binnen 1 minuut wordt een onderdruk van -100 kPa gehaald.

Komt dus overeen met 100 kilo per vierkante decimeter.

 

 

 

Mallen insmeren met Poly Vinyl Alcohol (PVA).

Het zou goed kunnen dat het perspex niet hecht aan epoxy, maar ik neem het risico niet.

 

 

 

Het eerste laagje is 49 grams glasmat. Dit wordt ingerold met 24 uurs epoxy. Direct beginnen met koolmat van 80 - 90 gram tegen het perspex is niet verstandig, want dit is vrij grof geweven. Dan loop je kans op luchtbellen in het eindresultaat.

 

 

 

De tweede laag is 80 - 90 grams koolstofmat. Ook ingerold.

 

 

 

Dan het balsa van 1,5 mm dik.

 

 

 

Hier overheen de 80 grams glasmat.

 

 

 

Als laatste laag het abreisgewebe. Dit is een nylon doek dat je er naderhand af kunt trekken. Het doek heeft drie voordelen. Na het lostrekken blijft een ruw (harig) oppervlak over dat met lijm goed hecht aan volgende te lijmen onderdelen. Ook dient het abreisgewebe als "bleeder". Een bleeder zorgt ervoor dat er geen luchtbellen kunnen blijven zitten tijdens het vaccuumtrekken. Derde voordeel is dat het overtoligge epoxy geabsorbeerd wordt. Abreisgewebe wordt ook veel gebruikt als scharnierband. Door het betreffende roertje flink te buigen na het uitharden barst het epoxy waarbij het nylon niet scheurt, zoals kool- en glasmat dat wel doen. Maar als scharnier zal ik Kevlar gebruiken (onder 45 graden).

 

 

 

Links en rechts in de vaccuumzak.

 

 

 

Om verschuiven en ribbels te voorkomen moet je de vaccuumzak een beetje helpen als de lucht er uit getrokken wordt.

 

 

 

Ingesteld op 30 kilo per vierkante decimeter met een hysterese van plus en min 5 kPa.

Het is, in tegenstelling tot een "echte" mal, tenslotte een mal van piepschuim. In een stabiele mal wil je natuurlijk een maximale onderdruk. Piepschuim is niet stabiel.

 

 

 

 

Ca. 18 uur in de vaccuumzak en daarna nog 12 uur op de verwarming.

Dan kan het abreisgewebe losgetrokken worden. Dat ging zonder problemen.

 

 

Over het resultaat ben ik zeer tevreden. Van het gewicht per helft kijk ik ook niet op.

 

 

De zichtkant mooi ingepakt met schilderstape om beschadigingen en lijmdruppels te voorkomen. Ik weet nu nog niet of ik de carbonlook wil behouden, of dat het kielvlak ook wit zoals ik voor de rest van de romp in gedachten had. De bouwmal is ingepakt met huishoudfolie. Nu kan de bouw van het kielvlak beginnen.

 

In een ver verleden heb ik ooit eens unidirectioneel koolmat ingesopt en op een vlakke rechte plank vaccuum getrokken. Daar heb ik nog steeds plezier van. Je kunt hier uitstekend liggertjes uit snijden. Het is 0,36 mm dik geworden. Voor het kielvlak kies ik er voor om 3 lagen te gebruiken. Die lijm ik op elkaar.

 

 

In totaal dus 1 mm dik. Met een plankje balsa van 1 m ernaast kan ik het pakketje van 3 koolstripjes mooi parallel klemmen.

 

 

 

 

Het koolstof is uitgehard en 10 mm breed gemaakt. Intussen heb ik de ribben gemaakt. 22 stuks waarvan ik 11 stuks heb weggegooid. Om en om gebruik ik wel. Met 11 ribben werd het pakketje te dun waardoor je geen fatsoenlijke ribben kunt maken, omdat je dan te schuin moet schuren enz.

 

 

 

Met behulp van de grootste en kleinste rib is het koolstof gepositioneerd en gelijmd. Ik heb nog wel even getwijfeld over de noodzaak van een ligger, maar baat het niet dan schaadt het niet. Misschien ook wel interessant voor anderen om te zien dat het zo kan. Aan de hand van de tekening is de scharnierlijst gemaakt en gepositioneerd. Aanvankelijk had ik niet gedacht aan het versterken van de scharnierlijst ter plaatse van de scharniertjes. Dat leek me bij nader inzien wel een goed idee. Is nu van 5 mm vliegtuigtriplex gemaakt.

 

 

De bovenste kleine rib is vervangen door een 3 mm triplex rib. Hier komen 2 inslagmoeren van 4 mm in. Bovendien wordt deze rib goed verlijmd aan de ligger om zodoende niet het stabilo te verliezen bij een duikvlucht later. Nou ja, verliezen? Meestal blijft het dan bungelen aan de kwiklink. Ervaring? Ja.

Bij een duikvlucht? Nee, bij landingen.

 

Hier de ribben even passend gemaakt, nog zonder lijm.

 

 

 

De inslagmoeren M4 moesten wat aangepast (gevijld) worden. De triplex rib is met 5 minuten epoxy gelijmd.

 

 

 

Voor de zekerheid toch nog een schroef gebruikt. Lijmen is goed, maar met een schroef weet je het zeker.

 

 

 

Dan de hevel. Deze haal ik uit een plaat PVC van 2 mm dik.

 

 

 

Ooit was er eens een Bingo B4 van Multiplex (het merk). Die heeft, of in mijn geval had, een T-staart. Na de megacrash (aan de lier kapot trekken op 150 meter hoogte) heb ik o.a. de hevel er uit gesloopt voor hergebruik (ooit). Wie wat bewaard heeft wat. Aan de hevel zelf heb ik niks, die heeft de verkeerde hoek. Aan de glijlagertjes wel. Als de hoogteroerservo trekt aan de stuurstang wil ik dat het hoogteroer omhoog gaat. Andersom vind ik link omdat de stuurstang zou kunnen buigen waardoor het model dus niet reageert op het stuurcommando omhoog. Dat kan gebeuren op hoge snelheid. Het stukje stuurstang in het kielvlak dat dan nog wel op druk belast wordt bij omhoog bedienen is zo kort en stijf dat het niet zal buigen.

 

 

 

Hevel gelijmd. Geen speling te bekennen. Tussenbalsa (hoofdligger) gelijmd, nerf hier verticaal. Aluminium stuurstang-buis op maat gemaakt en kwiklink gelijmd met epoxy.

 

 

 

Koolstof ligger nu compleet.

 

 

 

De lagering van de hevel. De messing busjes (lagerhelften) kun je strak tegen elkaar aan draaien. De extra ruimte vergeleken met de originele hevel heb ik opgevuld met een sluitring. Nu dus zowel axiaal als radiaal geen speling.

 

 

 

Dan kan het kielvlak gesloten worden met de huid van de linker helft. Omdat deze helft al de juiste vorm heeft is het een kwestie van lijmen en wat gewichtjes er op.

 

 

 

Lijkt erg degelijk te worden.

 

 

 

Misschien wel wat te degelijk. Geen torsie of buiging in de krijgen. Met 60 gram net wat zwaarder dan gehoopt, maar dat maakt voor dit project niet uit. Volgende keer kan hier den daar wel bezuinigd worden op materiaal.

 

 

 

Rondom schuren.

 

 

 

Dan het richtingroer. Daar komt, op het achterlijstjes na, geen CFK of GFK aan te pas. Alleen balsa volstaat.

 

 

 

De witte binnen-stuurstang heb ik later vervangen door een koolstaafje van ook 2 mm.

 

 

 

Voor de aansturing heb ik triplex gebruikt zodat er straks zonder problemen een hevel in geschroefd kan worden.

 

 

 

 

 

De onderkant van het richtingroer nog mooi maken ten opzichte van de romp.

 

 

 

Klaar om te bespannen met Oralight.

 

 

 

En daar is het richtingroer bespannen.

 

 

 

Terug naar Raket                                                                                                                           Verder met het stabilo